Misschien hoeft dit geen jaar te worden waarin je jezelf verbetert

Het begin van een nieuw jaar voelt voor veel ouders dubbel. Aan de ene kant is er het idee van een frisse start: nieuwe mogelijkheden, ruimte om dingen anders te doen. Aan de andere kant is er ook gewoon weer het leven dat doorgaat. Met alles wat al liep. Met vermoeidheid, verantwoordelijkheden, kinderen die aandacht vragen en werk dat niet vanzelf pauzeert. Ik nam er deze podcastaflevering over op.

In mijn praktijk als familiepsycholoog hoor ik dit vaak bij ouders van jonge kinderen en pubers. Zeker in januari zeggen ouders: “Dit jaar wil ik het rustiger doen.” “Ik wil geduldiger zijn.” “Ik wil het beter aanpakken.“

En bijna altijd volgt daarna iets kritisch: “Maar het lukt me gewoon (nog) niet.“

Als familiepsycholoog werk ik dagelijks met ouders die zichzelf hoge eisen stellen. Ouders die betrokken zijn en willen groeien, maar ondertussen uitgeput raken door de mentale belasting van het ouderschap. In mijn praktijk zie ik hoe de neiging tot zelfverbetering vaak voortkomt uit zorg en verantwoordelijkheid, en hoe mildheid en zelfbegrip daarin juist meer ruimte en rust kunnen geven.

De neiging tot zelfverbetering bij ouders

Vanuit de psychologie weten we dat mensen in overgangsmomenten, zoals een nieuw jaar, sneller gaan evalueren. Wat ging goed en wat niet? Wat moet anders? Dat is heel menselijk. Ons brein zoekt namelijk houvast en controle, zeker na drukke of intensieve periodes.

Maar wat ik in de gesprekken met ouders zie, is dat die evaluatie vaak omslaat in zelfkritiek. Alsof januari het startschot is voor een intern verbeterproject. Terwijl wat ik zie, iets anders is…

Ik zie ouders die al maanden, soms al jaren, ontzettend veel dragen. Die hun best doen. Die twijfelen omdat ze zo betrokken zijn. Maar ook ouders die daarnaast moe zijn, want zorgen kost nu eenmaal veel energie. 

Wat ouders vaak niet zien in hun eigen ouderschap (volgens een familiepsycholoog)

Een moeder zegt dat ze tekort schiet, terwijl ze elke dag opnieuw probeert af te stemmen op wat haar kinderen nodig hebben. Een vader die denkt dat hij niet consequent genoeg is, terwijl hij voortdurend balanceert tussen grenzen en verbinding. Ouders die denken dat het beter moet, terwijl ze al heel veel goed doen.

Het heeft iets weg van een vertekend zelfbeeld, mede door stress. Langdurige belasting zorgt ervoor dat mensen hun eigen inspanningen minder goed kunnen zien. Het brein focust zich dan vooral op wat nog niet lukt. 

Misschien is dat wel één van de belangrijkste dingen om te beseffen aan het begin van het jaar: dat hoe jij naar jezelf kijkt, niet altijd een eerlijke weergave is van wat je daadwerkelijk draagt en doet. Is dat iets wat je bij jezelf herkent? Lees ditLees dit dan ook zeker even…

Misschien hoeft dit geen jaar te worden om jezelf te verbeteren

Misschien hoef je niet rustiger, geduldiger of beter te worden. Misschien is het genoeg als dit een jaar wordt waarin je jezelf beter leert begrijpen. Om te leren zien waarom iets je raakt. Waarom bepaalde situaties jou zoveel energie kosten. Of waarom je soms sneller boos bent, of juist dichtklapt.

Begrip werkt anders dan controle, het werkt verzachtend. En van daaruit ontstaat vaak vanzelf meer ruimte, in jezelf én in je gezin. En als dit iets is waar jij graag mee aan de slag wilt, lees hier vooral verder.

Even iets persoonlijks

Ik merk dit dus ook bij mezelf. Ik heb niet alle dagen, maanden en plannen voor 2026 uitgeschreven en klaarliggen. En dat hoeft ook niet. Soms zegt een controlerend stemmetje dat dit wél nodig is, dat het me anders onrust geeft.

Maar de kunst is misschien niet om alles vooruit te plannen, maar om aanwezig te blijven in wat zich aandient. In het hier en nu. In wat aandacht vraagt, in plaats van wat zou moeten.

Dat geldt voor ouderschap. En eigenlijk voor alles wat met leven te maken heeft. 

Samenvatting

Veel ouders beginnen het jaar met de wens om zichzelf te verbeteren. Vanuit de psychologie zien we dat deze neiging vaak voortkomt uit stress en betrokkenheid, niet uit falen. Als familiepsycholoog pleit ik voor meer begrip en mildheid in plaats van zelfkritiek.

Voor nu

Als je één ding meeneemt uit deze eerste weken van het jaar, laat het dan dit zijn:
Je hoeft het niet prefect te doen om een goede ouder te zijn. En je hoeft jezelf niet te verbeteren om waardevol te zijn voor je kind. 

Misschien is dit jaar geen nieuw begin. Maar een verdieping van wat er al is. 

🎧 Vind je dit interessant? Luister ook:

In mijn podcast sta ik vaker stil bij dit soort momenten in het ouderschap. Deze afleveringDeze aflevering sluit mooi aan op dit blog, over normaliseren, mildheid en hoe het soms gewoon veel kan zijn. 

💛 Laat het vandaag niet perfect zijn, maar écht.

Liefs, Mirjam De Familiepsycholoog

Meer uitleg horen, lezen en filmpjes zien? Bezoek mijn Instagram, Facebook of TikTok.